25 June 2026

โรงงานขยะ

รัฐบาลไทยในรอบทศวรรษที่ผ่านมา ได้สร้างสิ่งที่เรียกว่าเขตพิเศษขึ้นทั่วประเทศราวกับแผนการแบ่งพื้นที่อำนาจใหม่ ตั้งแต่เขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (EEC) ไปจนถึงเขตพัฒนาพิเศษภาคใต้ (SEC) ที่กำลังอยู่ในขั้นตอนของการผลักดันอย่างเร่งด่วนในสภาฯ รัฐบาลใช้ถ้อยคำที่หอมหวานอย่าง พัฒนาเศรษฐกิจ, การสร้างงาน, ยกระดับคุณภาพชีวิต เพื่อปิดบังการยึดครองเชิงโครงสร้างของรัฐและทุนเหนือชีวิตประชาชน แต่หากมองให้ลึกลงไปในเนื้อกฎหมายและนโยบาย จะเห็นว่าเขตพิเศษคือกลไกของรัฐแบบอาณานิคมภายใน (internal colonialism) การแบ่งแยกดินแดนภายในประเทศเพื่อให้ทุนมีอำนาจเหนือกฎหมาย...
ในขณะที่รัฐไทยประกาศขยายพื้นที่เขตพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษภาคตะวันออก (EEC) มาถึงจังหวัดปราจีนบุรี ภาพที่ถูกนำเสนอคือความรุ่งเรืองทางเศรษฐกิจ โรงงานสะอาด เทคโนโลยีสีเขียว และงานสร้างรายได้ให้คนท้องถิ่น ฟังดูดีเหมือนสวรรค์บนดิน แต่พอแง้มประตูดูข้างในจริง ๆ กลับเจอขุมนรกของมลพิษและการคุกคามผู้คนที่ลุกขึ้นมาปกป้องบ้านเกิดของตัวเอง พื้นที่ที่ถูกวางให้เป็นฐานอุตสาหกรรมใหม่ของ EEC ไม่ได้เริ่มต้นจากศูนย์ มันคือชุมชนเกษตรที่คนอยู่กันมานาน ที่มีวิถีชีวิตพึ่งพาผืนดินและน้ำ แต่กลับต้องเผชิญกับโรงงานขยะอุตสาหกรรมและโรงไฟฟ้าที่ผุดขึ้นราวกับเห็ดหลังฝนกลิ่นเหม็นสารเคมีในอากาศ...